Szpital – Szpital Dziecięcy w Olsztynie

Zakład Histopatologii Wieku Rozwojowego z Pracownią Sekcyjną

O Zakładzie

Czym zajmuje się Zakład Histopatologii?

Zakład Histopatologii Wieku Rozwojowego ukierunkowany jest na pacjentów Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego w Olsztynie – czyli młode osoby – od 0 do 18 roku życia – noworodki, niemowlęta, dzieci w wieku przedszkolnym, szkolnym i młodzież. Nierzadko choroba dziecka jest zagadką i wtedy konieczna jest hospitalizacja i pogłębiona diagnostyka. Badanie cytologiczne lub histopatologiczne często jest niezbędnym elementem rozpoznania choroby nienowotworowej lub nowotworowej u dziecka. A właściwe rozpoznanie oparte na obrazie klinicznym oraz wynikach badań dodatkowych – laboratoryjnych, obrazowych, genetycznych oraz histopatologicznych daje możliwość wyboru najbardziej odpowiedniego, a nawet celowanego leczenia danej choroby i w efekcie poprawy zdrowia pacjenta.

Wśród metod diagnostycznych wykonywane są zabiegi polegające na pobraniu wyłącznie komórek do badania np. biopsja cienkoigłowa tarczycy (BAC) – są to badania cytologiczne. Natomiast zabiegi w trakcie których pobierane są całe fragmenty tkankowe – są to badania histopatologiczne. Najmniejsze wycinki nazywane są oligobioptatami, mają kilka milimetrów średnicy. Przykładem są drobne wycinki pobierane w trakcie gastroskopii lub kolonoskopii. Badanie drobnych wycinków z przewodu pokarmowego jest bardzo pomocne w diagnostyce i monitorowaniu chorób przewodu pokarmowego – takich jak np. choroby trzewnej lub chorób zapalnych przewodu pokarmowego. W trakcie zabiegów chirurgicznych pobierane są fragmenty tkankowe z narządów zmienionych chorobowo, z guzów podejrzanych o zmiany nowotworowe (np. fragment skóry ze zmianą barwnikową, fragment guza) lub pobierane są narządy lub guzy w całości do badania histopatologicznego (np. powiększone węzły chłonne, nerka z guzem, zmieniony zapalnie wyrostek robaczkowy, guzy tkanki podskórnej).

Jak powstaje preparat histopatologiczny ?

Materiał tkankowy z zabiegów chirurgicznych, który trafia do Zakładu Histopatologii musi zostać poddany obróbce. Zajmuje się tym zespół diagnostów laboratoryjnych i asystentów. W pierwszym etapie materiał jest utrwalany (inaczej konserwowany) w buforowanej 10% formalinie, czas utrwalania zależy od wielkości materiału i wynosi 24-72 godziny. Materiały kostne np. szczęka, żuchwa wymagają odwapniania. Stosujemy preparaty delikatnie i powoli odwapniające kość na bazie EDTA, trwa to minimum 5 dni. Materiał następnie jest mierzony i opisywany przez lekarza specjalistę patomorfologa (badanie makroskopowe). Dysponujemy specjalnym urządzeniem z taśmą do krojenia materiałów kostnych, dzięki któremu otrzymujemy wysokiej jakości preparaty. W kolejnym etapie materiał trafia do procesora tkankowego (około 12 godzin), następnie zatapiany jest w parafinie i powstaje blok parafinowy. Blok parafinowy jest krojony i w ten sposób skrawek tkanki grubości 2 mikrometrów trafia na szkiełko. W końcowym etapie skrawek na szkiełku barwiony jest na fioletowo i różowo czyli hematoksyliną i eozyną, aby uwidocznić komórki w tkance i nakrywany szkiełkiem nakrywkowym (proces ten jest zautomatyzowany – „mini-robot” barwi i nakrywa preparaty). Całość procesu od otrzymania materiału do powstania preparatu zajmuje minimum 48 godzin.

Rozpoznanie histopatologiczne

Gotowe preparaty histopatologiczne oceniają lekarze specjaliści w dziedzinie patomorfologii i neuropatologii i formułują rozpoznanie histopatologiczne zgodnie z aktualnymi wytycznymi.

Jeśli jest taka konieczność zlecane są dodatkowe badania specjalne – badania histochemiczne, immunohistochemiczne i genetyczne (np. w przypadku nowotworów złośliwych). W Zakładzie Histopatologii dysponujemy panelem ponad 100 przeciwciał koniecznych w badaniach immunohistochemicznych oraz badaniem ISH EBER służącym do detekcji wirusa Epstein-Barr.

Za pomocą konkretnych przeciwciał identyfikujemy pod mikroskopem komórki np. limfocyt B i limfocyt T w tradycyjnym barwieniu hematoksylina-eozyna wyglądają tak samo – okrągłe, fioletowe kropki. Ale posiadają inne cząsteczki, za pomocą których możemy te limfocyty odróżnić. Limfocyty B mają cząsteczkę CD20, a limfocyty T cząsteczkę CD3. I stosując np. przeciwciało przeciwko cząsteczce CD3 – w preparacie na brązowo zabarwiają się tylko te komórki, które mają tę cząsteczkę czyli limfocyty T. Badania immunohistochemiczne wykonujemy razem z kontrolną tkanką znajdującą się w preparacie (kontrola wewnętrzna) oraz podlegają kontroli zewnętrznej (NordiQC).

W przypadku, gdy nie mamy pewności co do rozpoznania, nowotwór jest bardzo rzadki, nietypowy lub konieczne są dodatkowe badania immunohistochemiczne lub genetyczne, które nie są dostępne na miejscu wysyłamy preparaty na badania konsultacyjne do ośrodków o najwyższej referencyjności w Polsce. Współpracujemy z najlepszymi specjalistami w dziedzinie patomorfologii wieku rozwojowego w Polsce.

W czym jeszcze się specjalizujemy?

Zajmujemy się także diagnostyką chorób nienowotworowych i nowotworowych układu krwiotwórczego dzieci i dorosłych – oceną szpiku kostnego – nierzadko niezbędną w diagnostyce nowotworów mieloproliferacyjnych oraz chorób układu chłonnego. W zakresie hematopatologii wykonujemy ponad 1000 badań rocznie. Poza szerokim panelem badań immunohistochemicznych stosowanych w hematopatologii współpracujemy z tutejszą Pracownią Genetyki, gdzie wykonywane są badania genetyczne niezbędne w rozpoznawaniu chłoniaków z dużych komórek B high-grade – ocena metodą FISH rearanżacji genów bcl2/bcl6/c-MYC.

Wypożyczanie preparatów

Preparaty i bloki parafinowe wypożyczamy na podstawie wypełnionego wniosku o wypożyczenie preparatów (wniosek i regulamin wypożyczania dostępny na stronie internetowej).

W razie pytań zachęcamy do kontaktu:

Adres: ul. Żołnierska 18a, 10-561 Olsztyn

Numer telefonu/fax – sekretariat: 89 539 32 98

E-mail: patomorfologia@wssd.olsztyn.pl

Dokumenty do pobrania:
* Regulamin wypożyczania bloczków parafinowych, preparatów histopatologicznych oraz cytologicznych w Zakładzie Histopatologii 2021 r.
* P.18.01.f1 – Skierowanie na badanie histopatologiczne, cytologiczne, śródoperacyjne
P.18.11.f1 – Wniosek o wypożyczenie bloczków i preparatów

Cennik procedur medycznych na 2026 rok: TUTAJ

Personel