12 czerwca 2026

Z dumą informujemy, że wynalazek „Ekspander dystrakcyjny do leczenia przedwczesnego zrośnięcia szwu czaszkowego”, którego współtwórcami są lekarze naszej Kliniki Chirurgii Głowy i Szyi Dzieci i Młodzieży, został uhonorowany Diamentowym oraz Złotym Medalem podczas XIX Międzynarodowych Targów Wynalazków i Innowacji INTARG® 2026 w Katowicach (2–3 czerwca 2026 r.).

Wynalazek, zgłoszony przez Centrum Transferu Technologii Politechniki Częstochowskiej, jest owocem współpracy inżynierów i klinicystów. Jego twórcami są: dr hab. inż. Arkadiusz Szarek, prof. PCz. Z Wydziału Inżynierii Mechanicznej Politechniki Częstochowskiej, dr n. med. Patrycja Larysz – specjalista neurochirurgii i prof. dr hab. n. med. Dawid Larysz — kierownik Kliniki Chirurgii Głowy i Szyi Dzieci i Młodzieży, specjalista neurochirurgii i chirurgii szczękowo-twarzowej WSSD w Olsztynie.

To rozwiązanie z pogranicza inżynierii mechanicznej i medycyny, które w praktyce klinicznej wspiera leczenie najmłodszych pacjentów.

Czego dotyczy nagrodzony wynalazek? Kraniosynostoza to wada wrodzona polegająca na przedwczesnym zrośnięciu jednego lub kilku szwów czaszkowych, co prowadzi do nieprawidłowego kształtu głowy i — w części przypadków — do wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego oraz zaburzeń rozwoju. Z jednej strony klasyczne metody operacyjne wymagają rozległych zabiegów, z drugiej strony coraz większego znaczenia nabierają techniki małoinwazyjne, które pozwalają rozpocząć leczenie wcześniej i ograniczyć obciążenie małego pacjenta.

– Nagrodzony ekspander dystrakcyjny wpisuje się dokładnie w tę drugą filozofię leczenia. – mówi prof. Dawid Larysz. – Należy zwrócić uwagę, że stanowi on bezpośrednie rozwinięcie kierunku, w którym nasz Szpital od lat zajmuje w Polsce pozycję wyjątkową — endoskopowego, małoinwazyjnego leczenia kraniosynostoz z zastosowaniem zindywidualizowanych sprężyn dystrakcyjnych, planowanych w środowisku wirtualnej rzeczywistości. Co szczególnie istotne, nasza nowa sprężyna dystrakcyjna jest już opatentowana w Polsce i w Europie oraz — według naszej wiedzy — stanowi pierwsze na świecie rozwiązanie, które umożliwia regulację siły oraz zakresu dystrakcji. Z jednej strony oznacza to możliwość precyzyjnego, indywidualnego dostosowania parametrów leczenia do potrzeb konkretnego dziecka, z drugiej strony — kontrolowane prowadzenie procesu korekcji czaszki w czasie, czego dotychczas stosowane sprężyny o stałej charakterystyce nie zapewniały.

Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w Olsztynie jest jedynym w Polsce pełnoprawnym ośrodkiem eksperckim Europejskiej Sieci Referencyjnej ERN CRANIO, zrzeszającej najlepsze europejskie centra leczenia rzadkich i złożonych wad czaszkowo-twarzowych oraz chorób rejonu głowy i szyi. Członkostwo w tej sieci wymaga uzyskania rekomendacji Ministerstwa Zdrowia oraz spełnienia rygorystycznych kryteriów eksperckich ocenianych na poziomie europejskim.

To właśnie doświadczenie zdobyte w ramach sieci ERN CRANIO oraz kompleksowa, interdyscyplinarna opieka prowadzona w naszej Klinice tworzą środowisko, w którym powstają i są wdrażane rozwiązania takie jak nagrodzony ekspander dystrakcyjny — z korzyścią dla dzieci leczonych z powodu kraniosynostoz w całej Polsce.

Serdecznie gratulujemy wszystkim Twórcom nagrodzonego wynalazku. To wyróżnienie potwierdza, że ścisła współpraca medycyny i nauk technicznych realnie przekłada się na nowe, skuteczniejsze i bezpieczniejsze metody leczenia naszych najmłodszych pacjentów.